Wat zijn Hanon piano oefeningen?

Home » Blog » Piano spelen » Wat zijn Hanon piano oefeningen?

De piano oefeningen van Hanon zijn een bewezen methode om zo snel mogelijk de vaardigheden van een goede pianist te ontwikkelen en te onderhouden. Deze oefeningen zijn ontworpen om alle piano technieken elke dag binnen een uur te trainen. Hoewel deze oefeningen voornamelijk populair zijn onder beginners, zijn deze oefeningen geschikt voor pianisten van elk niveau.

De oefeningen werden voor het eerst gepubliceerd in het boek “The Virtuoso Pianist” (1873) van Charles Louis Hanon – een Franse componist en piano instructeur van de 19de eeuw. In dit boek beschrijft Hanon 60 piano oefeningen waarmee zowel de snelheid, precisie, behendigheid en kracht van de vingers als de flexibiliteit van je polsen getraind kan worden.

Hoewel de piano oefeningen door een selecte groep piano experts worden bekritiseerd – vanwege de onnatuurlijke houding van de vingers en polsen-, zijn deze oefeningen tot op de dag van vandaag een inspiratiebron voor pianoleraren, studenten en artiesten. Zo was Sergei Rachmaninoff een groot voorstander van de oefeningen en beweerde hij dat ze de reden zijn voor de explosie van Russische pianovirtuozen in zijn tijd.

De 3-delige piano oefeningen

De 60 piano oefeningen van Hanon worden opgedeeld in 3 delen. Elk deel is specifiek ontworpen om een bepaalde techniek of vaardigheid te ontwikkelen. Samen vormen de delen een goed gebalanceerde training waarbij alle piano technieken worden behandeld.

In het eerste gedeelte (20 oefeningen) wordt de behendigheid, onafhankelijkheid, kracht en gelijkmatigheid van de vingers getraind. Het tweede gedeelte (23 oefeningen) dient als voorbereiding op de virtuoso oefeningen van deel drie. Het derde deel (17 piano) heeft de meest intensieve piano oefeningen om de moeilijkste technieken onder controle te krijgen.

Samen vormen de delen een goed gebalanceerde training waarbij alle piano technieken worden behandeld. 

Het is belangrijk dat je de delen chronologisch doorloopt, aangezien ze zich opbouwen in moeilijkheidsgraad. Dit betekent dat je pas met het tweede gedeelte kan beginnen als je het eerste deel goed beheerst; en pas met het derde deel als je het eerste en tweede gedeelte kan spelen.

Op het moment dat je alle oefeningen goed beheerst, kunnen ze allemaal binnen één uur worden doorgespeeld. Vanaf dan is het mogelijk om met een minimale tijdsinvestering van één uur per dag alle piano technieken te trainen en te onderhouden. Dit maakt de oefeningen zeer geschikt voor mensen met weinig tijd of mensen die met een minimale tijdsbesteding het maximale resultaat willen behalen.

In het volgende gedeelte leg ik de oefeningen uit.

*Om de hanon-oefeningen goed te kunnen uitvoeren is het belangrijk dat je iets weet over de vingerzetting op de piano en hoe je noten leest voor de piano. Als je hiervan op de hoogte bent, kan je een goede start maken met de Hanon-oefeningen.

Voorbereidende oefening voor behendigheid, onafhankelijkheid, kracht en perfecte gelijkheid van de vingers

Van alle drie de delen in “The Virtuoso Pianist” is het eerste deel het beroemdste. Meestal refereren mensen naar dit gedeelte als ze het hebben over de Hanon piano oefeningen. Hierin worden 20 oefeningen beschreven die je kan gebruiken als warming-up van de vingers. 

Laten we eerst kijken naar de eerste oefening en hoe je die goed kan uitvoeren. 

Voorbeeld Hanon oefening 1 op de piano

Zoals je kan zien, zijn er twee dingen waar je rekening mee moet houden als je de oefeningen uitvoert.

Ten eerste zie je dat de oefening bestaat uit een patroon die zich herhaald op verschillende toonhoogtes. Nadat je het patroon één keer hebt gespeeld, komt je hand zo uit dat je het patroon één noot hoger kan herhalen. Op deze manier wordt het patroon meerdere malen herhaald totdat je één octaaf hoger uitkomt. Luister zelf maar.

Ten tweede zie je dat het patroon van de oefening wordt omgekeerd wanneer de oefening naar beneden wordt herhaald. Dit betekent dat de eerste oefening naar boven wordt gespeeld met de vingerzetting 1-2-3-4-5-4-3-2-1 verandert naar 5-4-3-2-1-2-3-4-5 als je hem naar beneden speelt. Luister zelf maar.

Om een voorbeeld te geven van de hele eerste oefening, speel je het patroon één octaaf omhoog en één octaaf omlaag. Als je de oefening goed doet, klinkt het als volgt:

Alle oefeningen worden op deze manier gespeeld (één octaaf omhoog en één octaaf omlaag). Let per oefening goed op het patroon dat je naar boven en het patroon dat je naar beneden speelt. Soms kunnen deze patronen van elkaar verschillen. 

Hier beneden heb ik alle patronen van de Hanon oefeningen van deel 1 beschreven. Ik geef aan welk patroon je één octaaf omhoog moet spelen en welk patroon je één octaaf omlaag speelt. Oefen deze patronen op zo’n manier, zodat het uiteindelijk klinkt zoals het audiobestand van de eerste oefening hierboven.

De bladmuziek van Hanon oefening 1
De bladmuziek van Hanon oefening 2
De bladmuziek van Hanon oefening 5

Transcendente oefeningen om de vingers voor te bereiden op de Virtuose oefeningen

In het tweede gedeelte van de Hanon oefeningen worden verschillende technieken beoefent. De eerste 10 oefeningen die worden beschreven verschillen niet veel van de oefeningen van het eerste deel. 

Na deze oefeningen worden er verschillende technieken geoefend. Er zijn meerdere oefeningen om het “intucken” van je duim te oefenen. Verder oefen je met toonladders, octaven, arpeggio’s en extensies (via diminished akkoorden).

Virtuose oefeningen om de moeilijkste mechanische oefeningen te beheersen

Dit gedeelte, zoals de naam suggereert, het belangrijkste. Dit zijn de “Virtuoso” oefeningen die Hanon speciaal heeft ontworpen om controle te krijgen over de moeilijkste piano technieken. 

De oefeningen bestaan uit “trills”, notengroepen van twee, drie of vier, pols oefeningen, rekoefeningen, legato oefeningen, octaven, drie tonen en tremolos.

Hoe beoefen je Hanon op de piano?

Hanon geeft aan dat je deze oefeningen het best met de metronoom kan oefenen. In eerste instantie worden de oefeningen gespeeld met een tempo van 60 bpm. Zodra je de oefeningen onder de knie begint te krijgen kan je de snelheid verhogen tot 108 bpm.

Als je de oefeningen voor het eerst probeert te leren als beginner, raad ik aan om nog de oefeningen op een lager tempo te oefenen. Zelf had ik moeite om de oefeningen gelijk op 60 bpm te spelen en daarom is 40 of 45 bpm een betere snelheid. Zodra je de oefeningen kan spelen op 45 bpm dan kan je ze waarschijnlijk ook op 60 bpm.

Verder is het belangrijk dat je je vingers zo hoog mogelijk optilt tijdens de oefeningen. Zorg ervoor dat je je vingers hard laat werken tijdens de oefeningen. Dit is de beste manier om het meest uit de oefeningen te krijgen.

Laatst is het aan te raden om de piano oefeningen dagelijks te herhalen. Op deze manier boek je in een korte tijd een enorme vooruitgang op de piano. Het idee is om met deze oefeningen de interne virtuoos van elke pianist naar voren te halen op een dagelijkse basis.

Conclusie

Nu weet je wat de Hanon oefeningen zijn en kan je de oefeningen van het eerste deel spelen op de piano. Maak het een gewoonte om deze oefeningen dagelijks te herhalen en je zal verstelt staan van de vooruitgang die je boekt op de piano.

Verdiep je ook in de oefeningen van deel 2 en 3. Met deze oefeningen zou je nog sneller vooruitgang boeken en krijg je meer technieken onder controle.

“The Virtuoso Pianist” is het originele exemplaar uit 1873. Hierin worden alle oefeningen van de drie delen omschreven en uitgelegd. Als je al enige ervaring hebt met piano spelen en al kennis hebt van hoe je de verschillende toonladders op de piano speelt dan is dit exemplaar geschikt voor jou.

Als je een beginner bent, dan raad ik aan om te kijken naar modernere exemplaren. De modernere versies transponeren de oefeningen ook naar andere toonsoorten. Hierdoor hoef je niet zelf de oefeningen te transponeren wat je veel tijd kan besparen. Daarnaast wordt de vingerzetting voor elke toonsoort aangegeven om zekerheid te geven dat je de oefeningen goed uitvoert.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *